WIADOMOŚCI
Polonijna Agencja Informacyjna

W dniach 9–12 października 2026 roku w stolicy Węgier odbyła się kolejna edycja edukacyjnych spotkań w ramach cyklu „Przystanek Historia”. Program wydarzeń, poświęcony tragicznym i zarazem heroicznym wydarzeniom 1956 roku w Polsce i na Węgrzech, przygotował Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, który od listopada 2023 roku sprawuje stałą opiekę nad budapeszteńskim „Przystankiem Historia”.

Uroczysta inauguracja cyklu miała miejsce w piątkowe popołudnie w Domu Polskim w Budapeszcie (przy Óhegy u. 11). Kolejne lekcje i spotkania historyczne realizowano w polskich szkołach oraz w siedzibie węgierskiego Komitetu Pamięci Narodowej (NEB).

WYSTAWY I PRELEKCJE NAUKOWE

Głównym punktem wernisażu w Domu Polskim było otwarcie dwóch wyjątkowych ekspozycji historycznych: „ROZSTRZELANE MIASTA. POZNAŃ – BUDAPESZT 1956” (ze zbiorów IPN) oraz „1956. POLSKA–WĘGRY. HISTORIA I PAMIĘĆ” (przygotowanej przez NEB).

Uroczystościom towarzyszyła prelekcja popularnonaukowa poświęcona wydarzeniom Poznańskiego Czerwca oraz Rewolucji Węgierskiej 1956 roku, ich międzynarodowemu znaczeniu i sztafecie pamięci łączącej oba narody. W dyskusji udział wzięli zaproszeni eksperci: dr Michał Wenklar (zastępca dyrektora Oddziału IPN w Krakowie) oraz Ádám Dergán (zastępca dyrektora biura NEB w Budapeszcie).

Spotkanie prowadziła Joanna Urbańska (prezes Polsko-Węgierskiego Stowarzyszenia im. Rodziny Korompayów), a rolę gospodyni wydarzenia pełniła Katarzyna Takácsné-Kalińska (dyrektor Polskiego Domu Kultury oraz wiceprezes Stowarzyszenia Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha).

DOSTOJNI GOŚCIE I NAOCZNI ŚWIADKOWIE HISTORII

Inauguracja zgromadziła licznych przedstawicieli dyplomacji, władz samorządowych, środowisk polonijnych oraz historyków. Wśród gości obecni byli m.in.:

– Marcin Bobiński – Konsul RP na Węgrzech,
– Marek Sadowski – wicedyrektor Instytutu Polskiego w Budapeszcie,
– dr Gábor Imre Mátrai – wiceburmistrz X dzielnicy Budapesztu,
– dr Alicja Papiewska-Csapó – wicedyrektor Ogólnokrajowej Szkoły Polskiej na Węgrzech wraz z młodzieżą szkolną,
– Maciej Chosiński – reprezentujący Stowarzyszenie Gnieźnieński Komitet Pamięci.

Niezwykle wzruszającym akcentem była obecność węgierskich weteranów – uczestników Rewolucji 1956 roku, a także Państwa Włady i Béli Regów – naocznych świadków budapeszteńskich wydarzeń z 1956 roku. W wernisażu licznie uczestniczyli również przedstawiciele Polonii z Budapesztu oraz Békéscsaby.

PARTNERZY I ORGANIZATORZY

Wydarzenie zorganizowano we współpracy Instytutu Pamięci Narodowej (Oddział w Krakowie), Komitetu Pamięci Narodowej (NEB), Stowarzyszenia Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha oraz Polskiego Domu Kultury. Partnerami przedsięwzięcia były Samorządy Narodowości Polskiej X i XIX dzielnicy Budapesztu.

Wystawy poświęcone pamięci 1956 roku można oglądać w najbliższych dniach w Domu Polskim w Budapeszcie.

POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.
NA PODSTAWIE: Głos Polonii / fot. Barbara Pál