
Jubileusz 35-lecia Muzeum i Archiwum Polonii Australijskiej ( Muzeum) stał się okazją do wspólnego świętowania, podsumowania dotychczasowych osiągnięć oraz refleksji nad przyszłością instytucji, która od ponad trzech dekad dokumentuje i chroni dziedzictwo Polaków w Australii.
Uroczystość odbyła się 18 października 2026 roku w Klubie Polskim w Albion w Melbourne. W wydarzeniu uczestniczyło 110 osób, w tym przedstawiciele władz polskiej służby konsularnej, organizacji polonijnych, duszpasterstwa, środowiska kombatanckiego oraz przyjaciele i sympatycy Muzeum.
Jubileusz został zorganizowany we współpracy z Radą Naczelną Polonii Australijskiej (RNPA). Spotkanie podkreśliło znaczenie współpracy organizacji polonijnych oraz wspólnej troski o zachowanie polskiego dziedzictwa dla przyszłych pokoleń.
Muzeum i Archiwum Polonii Australijskiej powstało w 1991 roku dzięki wizji dr. Zdzisława Derwińskiego. Jego inicjatywa dała początek instytucji, której misją jest gromadzenie, opracowywanie i udostępnianie materiałów dokumentujących historię Polaków w Australii.
Przez 35 lat Muzeum rozwijało swoje zbiory dzięki pracy wolontariuszy, darczyńców, badaczy oraz członków polskiej społeczności. Zgromadzone fotografie, dokumenty, pamiątki i relacje osobiste opowiadają o doświadczeniach kolejnych pokoleń polskich migrantów, ich pracy, życiu rodzinnym, działalności społecznej oraz wkładzie w rozwój Australii.
Jubileusz był nie tylko okazją do spojrzenia wstecz, lecz także przypomnieniem, że zachowanie dziedzictwa wymaga stałego zaangażowania i odpowiednich warunków do przechowywania zbiorów.
Wśród gości znaleźli się Poseł Natalie Suleyman , minister rządu stanu Wiktoria odpowiedzialna za sprawy weteranów, małych i rodzinnych przedsiębiorstw, handel, turystykę i inwestycje; dr Piotr Rakowski, konsul generalny RP; konsul honorowy Andrzej Soszyński; oraz Małgorzata Kwiatkowska, prezes RNPA i Elżbieta Dziedzic, prezes Federacji Polskich Organizacji w Wiktorii (PCCV).
Obecni byli również przedstawiciele wielu organizacji polonijnych i środowiska kombatanckiego, w tym Paul Dipnall, prezes Rats of Tobruk Association.
Szczególnie wzruszającym momentem jubileuszu była obecność rodziny dr. Zdzisława Derwińskiego. Jego syn Krzysztof przybył wraz z żoną Yuki i trzyletnią córeczką. Obecność rodziny założyciela nadała uroczystości osobisty wymiar i przypomniała, że dziedzictwo Muzeum jest nie tylko zapisem przeszłości, lecz także zobowiązaniem wobec kolejnych pokoleń.
W swoim wystąpieniu minister Natalie Suleyman MP zwróciła uwagę na wpływ polskiej migracji na Australię, podkreślając wkład polskich migrantów w rozwój australijskiego społeczeństwa i społeczności, które współtworzyli. Jej wystąpienie przedstawiło działalność Muzeum w szerszym kontekście historii Australii i przypomniało, że doświadczenia migrantów stanowią ważną część narodowego dziedzictwa.
Dr Piotr Rakowski, konsul generalny RP podkreślił znaczenie działalności Muzeum oraz rolę polskiego dziedzictwa w życiu australijskiej społeczności.
Paul Dipnall, prezes organizacji Rats of Tobruk Association, przypomniał o silnych i trwałych więziach między polskimi a australijskimi żołnierzami, zrodzonych podczas walk pod Tobrukiem w czasie II wojny światowej. Wspólne doświadczenia wojenne i braterstwo broni pozostają ważnym elementem historii łączącej Polaków i Australijczyków.
Prezes Muzeum, Lucyna Artymiuk, nie mogąc uczestniczyć w uroczystości osobiście, połączyła się z gośćmi zdalnie i podzieliła refleksjami na temat osiągnięć organizacji oraz jej przyszłych priorytetów.
Podkreśliła znaczenie kontynuowania dzieła zapoczątkowanego przez dr. Zdzisława Derwińskiego: dokumentowania historii Polaków w Australii, wspierania badań i dbania o to, by doświadczenia wcześniejszych pokoleń nie zostały zapomniane.
Przyszłość Muzeum zależy od dalszego zaangażowania wolontariuszy, członków, darczyńców i całej społeczności. Jednym z najważniejszych celów pozostaje stworzenie stałej siedziby, która zapewni odpowiednie warunki dla przechowywania zbiorów, pracy badawczej i działalności edukacyjnej.
Jubileusz przypomniał również o wizji założyciela i potrzebie przekazania odpowiedzialności za Muzeum kolejnym pokoleniom. Dziś organizacja stopniowo rozwija swoje zbiory, podejmuje działania związane z ich digitalizacją i poszukuje rozwiązań, które pozwolą jeszcze szerzej udostępniać zgromadzone materiały.
Nie byłoby 35 lat działalności bez ludzi, którzy poświęcali swój czas, wiedzę i energię na rzecz organizacji.
Podczas uroczystości prezes RNPA i jednocześnie wiceprezes Muzeum, skierowała specjalne podziękowania do Marii Peszek i Annie Zamecznik (nieobecnym na uroczystości) za ich wieloletnią pracę w zarządzie, a Davidowi Walshowi wręczyła dyplom za długoletnią opiekę nad stroną internetową Muzeum. Ich zaangażowanie jest przykładem tego, jak wiele można osiągnąć dzięki konsekwentnej pracy społecznej.
Szczególne podziękowania skierowała do prezesa Klubu Polskiego w Albion, Jana Kutypy, oraz do całego zarządu Klubu za wsparcie udzielone Muzeum. Pięć lat wcześniej, gdy organizacja pilnie potrzebowała pomocy, Klub okazał jej życzliwość i wsparcie. Jubileusz był okazją do wyrażenia wdzięczności za tę solidarność i wieloletnią współpracę.
Przekazała także do Muzeum, w imieniu p. Andrzeja Listowskiego z Sydney, replikę 14-metrowego pomnika upamiętniającego Rzeź Wołyńską, odlanego z brązu, który został odsłonięty i poświęcony w lipcu 2024 roku w Domostawie, w województwie podkarpackim w Polsce. Jest to ważna pamiątka naszej historii, symbolizująca tragiczne losy Polaków zamieszkujących Wschodnie Kresy przedwojennej Polski.
Organizatorzy podziękowali również Radzie Naczelnej Polonii Australijskiej za współpracę przy przygotowaniu wydarzenia, a także wszystkim gościom, wolontariuszom i osobom, które przyczyniły się do sukcesu uroczystości.
Artystyczną oprawę zapewnili sopranistka Marta Nowicka i pianista Konrad Olszewski. W programie znalazły się utwory polskich i zagranicznych kompozytorów, między innymi Chopina, Moniuszki, Różyckiego, Lehara, Grainera i Pucciniego.
Prowadzenie uroczystości powierzono Klarze Rawdanowicz. Goście mieli okazję zwiedzić wystawę przedstawiającą działalność Muzeum i jego zbiory oraz porozmawiać przy wspólnym posiłku.
Dużym zainteresowaniem cieszyła się również aukcja charytatywna, która przyniosła ponad 2500 dolarów na wsparcie działalności Muzeum. Zebrane środki pomogą w realizacji bieżących potrzeb organizacji.
Rozwój zbiorów oznacza również rosnące potrzeby związane z ich bezpiecznym przechowywaniem i profesjonalnym opracowaniem. Muzeum poszukuje dodatkowej przestrzeni magazynowej oraz rozwiązań umożliwiających skuteczne zarządzanie kolekcją. Równocześnie kontynuuje starania o stworzenie stałej siedziby, która pozwoli rozwijać działalność archiwalną, badawczą i edukacyjną.
Każda rodzina może pomóc w zachowaniu tej historii. Fotografie, listy, dokumenty, pamiątki i osobiste wspomnienia stanowią cenne źródło wiedzy o życiu Polaków w Australii. Przekazując je Muzeum, darczyńcy pomagają ocalić historie, które w przeciwnym razie mogłyby zostać zapomniane.
Jubileusz 35-lecia był świętem osiągnięć, ludzi i wspólnoty. Przypomniał również, że historia Polaków w Australii jest częścią historii całego kraju i zasługuje na zachowanie oraz udostępnianie kolejnym pokoleniom.
Każda fotografia. Każda opowieść. Każda więź. Razem dbamy o to, by nasza historia żyła.
POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.
NA PODSTAWIE: korespondencja dla PAI
TŁUMACZENIE DŁUŻSZYCH TEKSTÓW MOŻE CHWILĘ POTRWAĆ...
NAPISZ DO REDAKCJI
Wyjątkiem jest uzyskanie indywidualnej zgody redakcji, wówczas zgodnie z prawem autorskim należy podać źródło:
Polonijna Agencja Informacyjna, autora – jeżeli jest wymieniony i pełny adres internetowy artykułu
wraz z aktywnym linkiem do strony z artykułem oraz informacje o licencji.