
Rok 2026 przynosi szczególną refleksję nad wspólną historią Europy Środkowo-Wschodniej – mija dokładnie 70 lat od wybuchu węgierskiego Powstania 1956 roku. Z tej okazji 22 października 2026 roku na historycznej Kwaterze 301 cmentarza Rákoskeresztúr w Budapeszcie – Miejscu Pamięci Narodowej, gdzie spoczywają prochy bohaterów i ofiar antykomunistycznego zrywu – odbyły się uroczystości upamiętniające tamte tragiczne i podniosłe wydarzenia.
W obchodach wzięli udział przedstawiciele polskiej dyplomacji, reprezentanci węgierskich instytucji państwowych oraz licznie zgromadzona Polonia.
Dzieje Polski i Węgier splatały się w kluczowych, a nierzadko tragicznych momentach historii. Przełomowe wydarzenia w obu krajach uczyniły z naszych narodów naturalnych sojuszników w walce o przetrwanie, suwerenność i ludzką godność.
Wydarzenia Poznańskiego Czerwca oraz Budapeszteńskiego Października 1956 roku stanowią symboliczny punkt zwrotny w powojennej historii obu państw. To właśnie w odpowiedzi na robotnicze protesty w Polsce Węgrzy wyszli na ulice Budapesztu, dając wyraz solidarności z Polakami.
Trwałym śladem tej pamięci jest pomnik-kopijnik odsłonięty na Kwaterze 301 dokładnie dwie dekady temu – 24 października 2006 roku, w 50. rocznicę obu powstania. Inicjatorem i fundatorem tej pamiątki była ówczesna polska Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa na czele z jej sekretarzem generalnym, śp. Andrzejem Przewoźnikiem. Podczas tegorocznych uroczystości dr Imre Molnár – węgierski historyk, były dyplomata i świadek wydarzeń sprzed 20 lat – zainicjował modlitwę w intencji śp. Andrzeja Przewoźnika, podkreślając jego wielkie zasługi dla pielęgnowania polsko-węgierskiego braterstwa.
Kwatera 301 od lat pozostaje tradycyjnym miejscem corocznych spotkań Polaków mieszkających na Węgrzech. Modlitwę za poległych i zamordowanych w 1956 roku odprawił ks. Krzysztof Grzelak SChr, proboszcz Polskiej Parafii Personalnej na Węgrzech.
W imieniu Ambasady RP w Budapeszcie okolicznościowe przemówienie wygłosił radca-minister Jacek Śladewski, kierownik Wydziału Politycznego i Ekonomicznego, który w asyście Jarosława Bajaczyka, dyrektora Instytutu Polskiego w Budapeszcie, złożył wieńce na historycznych mogiłach. W uroczystości uczestniczyła również Iwona Tóthné Szegedi, rzecznik narodowości polskiej w Zgromadzeniu Narodowym Węgier.
Kwiaty pod pomnikiem złożyły delegacje najważniejszych organizacji polonijnych:
Tegoroczne obchody zorganizowało Stowarzyszenie Katolików Polskich pw. św. Wojciecha wraz z Polską Parafią Personalną na Węgrzech, we współpracy z Polskim Domem Kultury (reprezentowanym przez dyrektor Katarzynę Takácsné Kalińską, która moderowała uroczystość), Polskim Instytutem Badawczym i Muzeum oraz Ogólnokrajową Uzupełniającą Szkołą Polską i Przedszkolem.
Po zakończeniu ceremonii na cmentarzu Rákoskeresztúr uczestnicy odwiedzili węgierskie miejsca pamięci poświęcone bohaterom 1956 roku, po czym udali się do Domu Polskiego. Spotkanie zwieńczyły wernisaż nowej wystawy tematycznej oraz prelekcja historyczna wygłoszona przez dr. Gábora Lagziego.
Spotkanie na Kwaterze 301 po raz kolejny udowodniło, że polsko-węgierskie kody pamięci pozostają żywe, tworząc przestrzeń dla wspólnej refleksji nad wartościami, które przez wieki łączyły oba narody.
POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.
NA PODSTAWIE: Głos Polonii/BBSz, fot. Barbara Pál
TŁUMACZENIE DŁUŻSZYCH TEKSTÓW MOŻE CHWILĘ POTRWAĆ...
NAPISZ DO REDAKCJI
Wyjątkiem jest uzyskanie indywidualnej zgody redakcji, wówczas zgodnie z prawem autorskim należy podać źródło:
Polonijna Agencja Informacyjna, autora – jeżeli jest wymieniony i pełny adres internetowy artykułu
wraz z aktywnym linkiem do strony z artykułem oraz informacje o licencji.