WIADOMOŚCI
Polonijna Agencja Informacyjna

W przededniu uroczystości Wszystkich Świętych przedstawiciele Ambasady RP w Wilnie oraz władz samorządu rejonu solecznickiego odwiedzili cmentarze i miejsca polskiej pamięci narodowej. Złożyli kwiaty, zapalili znicze i oddali hołd żołnierzom oraz cywilnym ofiarom tragicznych wydarzeń, które na trwałe zapisały się w historii Ziemi Solecznickiej.

28 października Radca-Minister Ambasady RP w Wilnie Artur Soroko i II Sekretarz Ambasady Wojciech Kłyś, w towarzystwie mera rejonu solecznickiego Zdzisława Palewicza, wicemerów Waldemara Śliżewskiego i Józefa Rybaka oraz dyrektora administracji samorządu rejonu solecznickiego Grzegorza Jurgi, odwiedzili miejsca pochówku żołnierzy Armii Krajowej i cywilnych ofiar wojny w Sangieliszkach, Solecznikach, Koniuchach i Butrymańcach.

W uroczystościach uczestniczyli również starostowie gmin Mirosław Niewierkiewicz i Paweł Kazarin, księża Józef Aszkiełowicz i Mirosław Jan Domański, młodzież z Gimnazjum im. J. Śniadeckiego w Solecznikach, Gimnazjum im. M. Balińskiego w Jaszunach i Gimnazjum im. A. Krepsztul w Butrymańcach, słuchacze Polskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Solecznikach oraz przedstawiciele lokalnej społeczności.

W Sangieliszkach uczestnicy oddali hołd żołnierzom Armii Krajowej z oddziału Czesława Stankiewicza „Komara”, którzy polegli w okolicach miejscowości na przełomie stycznia i lutego 1945 roku. W wyniku tragicznych wydarzeń zginęło około 20–25 żołnierzy AK, a także kilka osób cywilnych, wśród nich kobieta, niemowlę i pasterz.

Według przekazów ciała poległych, po spaleniu domu, wrzucono w pogorzelisko. Później mieszkańcy pochowali ofiary we wspólnej mogile przy wiejskim cmentarzu i kaplicy w Sangieliszkach.

To miejsce przypomina nie tylko o żołnierzach walczących o wolność Ojczyzny, lecz także o niewinnych mieszkańcach, którzy stali się ofiarami wojennego okrucieństwa. Pamięć o nich jest świadectwem historii lokalnej społeczności i zobowiązaniem do przekazywania prawdy o przeszłości kolejnym pokoleniom.

Na cmentarzu w Solecznikach znajduje się grób żołnierzy Armii Krajowej, którzy w maju 1944 roku zginęli w Dziewieniszkach w walce z sowieckimi rabusiami. Początkowo zostali pochowani w pobliżu miejscowego kościoła. W 1993 roku, po ekshumacji, ich szczątki przeniesiono na cmentarz w Solecznikach. W 2012 roku w miejscu ich spoczynku wzniesiono krzyż upamiętniający poległych.

Przy tym grobie uczestnicy uroczystości oddali hołd żołnierzom, których losy są częścią trudnej historii Wileńszczyzny. Zapalone znicze i złożone kwiaty stały się wyrazem wdzięczności za ich ofiarę oraz przypomnieniem, że pamięć o poległych wymaga troski i ciągłego pielęgnowania.

Na niewielkim cmentarzu w Koniuchach znajduje się krzyż upamiętniający tragiczne wydarzenia 1944 roku. Miejscowość zapisała się w historii jako miejsce tragedii ludności cywilnej, która padła ofiarą zbrojnego napadu. Mieszkańcy próbowali przeciwstawić się grabieżom dokonywanym przez sowieckich partyzantów, a ich opór stał się jednym z elementów tragicznego splotu wydarzeń, które doprowadziły do śmierci niewinnych ludzi.

Wizyta w Koniuchach była wyrazem pamięci o ofiarach i ich rodzinach. Skromny krzyż na cmentarzu przypomina, że za historycznymi datami kryją się ludzkie dramaty, utracone życia i ból, który przez dziesięciolecia pozostawał częścią pamięci lokalnej społeczności.

W Butrymańcach, w pierwszym rzędzie miejscowego cmentarza, spoczywają żołnierze Armii Krajowej polegli pod Wilkańcami. W 1996 roku poświęcono tu pomnik upamiętniający ich ofiarę.

Na cmentarzu znajdują się również inne mogiły żołnierzy AK, których bliscy pochowali w milczeniu, nie ujawniając przyczyn ich śmierci. Franciszek Wojciechowicz spoczął w pobliżu wspólnej mogiły, natomiast Edward Zaleski i Józef Milewski zostali pochowani w tylnej części cmentarza.

Te pojedyncze groby są świadectwem losów młodych ludzi, których życie przerwała wojna. Przypominają również o rodzinach, które musiały zmierzyć się ze stratą, często nie mogąc otwarcie mówić o okolicznościach śmierci swoich bliskich. Dziś troska o te mogiły i zachowanie pamięci o poległych stanowią ważną część dziedzictwa historycznego regionu.

Podczas wizyt na cmentarzach mer rejonu solecznickiego Zdzisław Palewicz mówił o tragicznych losach poległych żołnierzy i pomordowanych cywilów, podkreślając znaczenie pamięci historycznej. Szczególną uwagę zwracał do młodzieży, zachęcając młodych ludzi, by odwiedzali groby, poznawali historię i przekazywali pamięć o przeszłości kolejnym pokoleniom.

– Co roku odwiedzamy groby nie tylko z racji chrześcijańskiej tradycji Wszystkich Świętych, ale także po to, by oddać hołd tym, którzy oddali życie za Ojczyznę i wolność. To nasz obowiązek wobec poległych, ale również wobec przyszłych pokoleń. Chcemy, aby młodzi ludzie znali historię swojej ziemi, pamiętali o bohaterach i niewinnych ofiarach, a także rozumieli, jak ważne jest pielęgnowanie pamięci – podkreślił mer Zdzisław Palewicz.

Radca-Minister Ambasady RP w Wilnie Artur Soroko podziękował wszystkim uczestnikom za obecność, troskę o miejsca pamięci oraz zaangażowanie w zachowanie polskiego dziedzictwa historycznego w rejonie solecznickim.

– Pamięć o tych, którzy zginęli, jest wyrazem szacunku dla ich życia, ofiary i wartości, za które walczyli. Dziękuję władzom samorządowym, duchowieństwu, nauczycielom, młodzieży i mieszkańcom za to, że wspólnie pielęgnują miejsca pamięci i dbają, by historia tych ziem nie została zapomniana. Obecność młodego pokolenia przy grobach żołnierzy i cywilnych ofiar wojny daje nadzieję, że pamięć o ich losach będzie trwać również w przyszłości – zaznaczył Artur Soroko.

29 października przedstawiciele Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej oraz samorządu rejonu solecznickiego kontynuowali odwiedzanie miejsc pamięci. W miejscach upamiętniających poległych w gminach Biała Waka i Poszki gościom towarzyszyli starostowie Genadij Baranowicz i Mirosław Baliński, a także uczniowie Gimnazjum im. E. Orzeszkowej w Białej Wace oraz Szkoły Podstawowej w Podborzu wraz z nauczycielami i mieszkańcami. Modlitewnym wsparciem otoczył ich ksiądz Józef Aszkiełowicz.

Wicemer rejonu solecznickiego Waldemar Śliżewski dołączył do polskich dyplomatów w Ejszyszkach. Znajduje się tam symboliczny grób porucznika Jana Borysewicza (ps. „Krysia”). Zasłynął on licznymi starciami z niemieckimi i sowieckimi okupantami. Niestety, jego życie zakończyło się tragicznie – żołnierz poległ 21 stycznia 1945 roku w nierównej walce z oddziałami NKWD.

Pośmiertna Golgota porucznika Jana Borysewicza wiodła przez Naczę, Raduń (obecnie Białoruś), Koleśniki i Ejszyszki. Ciało dowódcy, ubrane jedynie w bieliznę wykonaną z materiału przeznaczonego na worki, obwożono po okolicznych miejscowościach, aby zastraszyć miejscową ludność. Po raz ostatni ciało porucznika wystawiono na widok publiczny w Ejszyszkach. Sowieci nie mogli dopuścić do tego, aby miejsce jego pochówku stało się zarzewiem legendy, wzmacniającej ducha polskości, dlatego dotychczas jest ono nieznane.

Hołd poległym oddali również starosta gminy ejszyskiej Mirosław Bogdziun, radni, młodzież Gimnazjum w Ejszyszkach, przedstawiciele przedsiębiorstw i instytucji. Do wspólnej modlitwy zgromadzonych zaprosiła siostra Anna Wojtonis.

Zwracając się do zgromadzonych, konsul RP Barbara Bralewska-Beczek podkreśliła, że ludzie, którzy przed wieloma laty walczyli o wolność, nie doczekali jej, jednak walka każdego z nich przyczyniła się do tego, że dziś możemy cieszyć się wolnością.

– Zachęcam, aby opowiadać młodzieży o ludziach, którzy walczyli o naszą wolność, ale nie doczekali jej. Pielęgnujmy pamięć o nich oraz wolność w naszych sercach. Widzę tu bardzo wielu młodych ludzi, którzy doceniają bohaterską przeszłość swojej małej ojczyzny. Dziękuję za to, że w rejonie solecznickim pielęgnujecie pamięć historyczną – powiedziała konsul.

Ostatnim punktem wizyty delegacji był cmentarz w Koleśnikach, miejsce nazywane przez miejscowych mieszkańców Jasną Górką. Spoczywają tu również żołnierze, którzy przeciwstawiali się systemowi komunistycznemu i sowietyzacji kraju.

Hołd poległym oddali starosta gminy koleśnickiej Danuta Wilbik, uczniowie Gimnazjum im. Ludwika Narbutta w Koleśnikach, a także proboszcz parafii pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Koleśnikach ks. Renald Kuczko.

Podsumowując dwudniowe odwiedzanie miejsc pamięci, wicemer Waldemar Śliżewski zauważył, że na terenie rejonu solecznickiego nie brakowało historycznych walk, których celem było wywalczenie wolności ojczystej ziemi.

– Droga rejonu do wolności ma bardzo różnorodną historię. Mamy miejsca historyczne związane z Powstaniem Styczniowym 1863 roku, wojną polsko-bolszewicką w latach 1919–1921, II wojną światową, a także walkami Armii Krajowej o ojczystą ziemię. Dziękuję wszystkim gminom, placówkom oświatowym, przedsiębiorstwom i instytucjom oraz mieszkańcom, którzy pielęgnują tradycje i pomagają zachować te miejsca pamięci dla przyszłych pokoleń – powiedział wicemer Waldemar Śliżewski.

Odwiedziny cmentarzy i miejsc pamięci w rejonie solecznickim stały się nie tylko wyrazem szacunku dla zmarłych, lecz także lekcją historii i odpowiedzialności za jej przekazywanie. W okresie poprzedzającym Wszystkich Świętych zapalone znicze przypomniały o ludziach, których losy na zawsze związały się z historią tej ziemi, oraz o tym, że pamięć o nich pozostaje wspólnym obowiązkiem kolejnych pokoleń.

POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.
NA PODSTAWIE: Samorząd Rejonu Solecznickiego