WIADOMOŚCI
Polonijna Agencja Informacyjna

89 lat temu zmarł Bolesław Leśmian. Jeden z najważniejszych polskich poetów dwudziestowiecznych. Wartość jego poezji wyrażała się przede wszystkim w spójnej wizji świata łączącej w sobie zarówno system idei, jak i system języka poetyckiego. I choć jemu współczesnym wydawała się spóźnionym echem Młodej Polski to już następne pokolenia bez trudu zauważyły nowatorstwo i oryginalność. Jak napisał o nim Julian Przyboś: "Gdy rozglądam się po poezji światowej niewiele znajduję przykładów podobnie bohaterskiej zaciekłości w walce słowem poetyckim o możliwość innej jawy".

BOLESŁAW LEŚMIAN

Bolesław Leśmian urodził się w Warszawie. Część źródeł podaje, że przyszedł na świat w roku 1877, sam Leśmian wskazywał rok 1878, natomiast płyta nagrobna na Cmentarzu Powązkowskim podaje rok 1879. Jego prawdziwe nazwisko brzmiało Lesman. Zmienił je zapewne za radą swego wuja – Antoniego Langego, krytyka, poety i nowelisty. Według innej wersji do „spolszczenia” nazwiska miał nakłonić Pisarza Franciszek Fiszer – legenda cyganerii okresu modernizmu i lat II Rzeczypospolitej.

Rodzice – Józef i Emma z Sunderlandów – należeli do zasymilowanej inteligencji o korzeniach żydowskich. Pochodzenie żydowskie bywało wykorzystywane w kierowanych przeciwko poetom z kręgu Wiadomości Literackich, Tuwimowi i Leśmianowi właśnie, złośliwych i napastliwych atakach antysemickich.

Jako uczeń przebywał w Kijowie. Ukończył tam gimnazjum klasyczne i studia prawnicze na Uniwersytecie św. Włodzimierza, założonym w r. 1834 przez Mikołaja I (obecnie Uniwersytet im. Tarasa Szewczenki). Angażował się również w życie kulturalne tamtejszej Polonii, zaś aktywność patriotyczna i artystyczna skutkowała zatrzymaniami przez policję rosyjską. W tym okresie powstaje również poezja Leśmiana w języku rosyjskim m.in. poemat Pieśni przemądrej Wasylisy i cykl Księżycowe upojenia.

W latach 1901-1902 Poeta znajduje się już w stolicy Królestwa Polskiego, zaś w 1903 wyrusza w podróż artystyczną, kierując się przez Rzeszę Niemiecką ku Francji. Aż do roku 1906 mieszka w Paryżu, gdzie żeni się z malarką Zofią Chylińską. Miał z nią dwie córki: Wandę i Marię Ludwikę.

Pierwsza faza twórczości pozostaje pod wpływem dobrego przyjaciela – zwolennika i apostoła modernizmu Zenona Przesmyckiego. Właśnie na łamach redagowanego przez Miriama pisma „Chimera” Leśmian publikował swe teksty. W roku 1911 Poeta współzakłada Teatr Artystyczny w Warszawie, w którym również reżyseruje. Powstają tzw. dramaty mimiczne: Pierrot i Kolombina i Skrzypek opętany. W tych sztukach Leśmian nawiązywał do teatru Grecji antycznej oraz do mimu rzymskiego, usuwając słowo na rzecz gestykulacji aktorów.

Pierwszy zbiór poezji – Sad rozstajny – wychodzi drukiem w roku 1912, jednak nie budzi zbyt dużego zainteresowania czytelników ani krytyki. Rok przed wybuchem I wojny światowej ukazują się Klechdy Sezamowe – oryginalne interpretacje orientalnych baśni i opowieści. W kręgu fantazji i baśni pozostają też Przygody Sindbada Żeglarza oraz Klechdy polskie.

Po wybuchu wojny Twórca zamieszkał w Łodzi, gdzie pełnił obowiązki kierownika literackiego Teatru Polskiego. Wraz z zakończeniem działań wojennych i powstaniem niepodległego państwa polskiego, zostaje w roku 1918 mianowany na stanowisko notariusza w Hrubieszowie. Cztery lata później przenosi swą kancelarię do Zamościa. Przygotowuje dwa tomiki: Łąkę oraz Napój cienisty (1936). Szersze zainteresowanie poezją i samą postacią Bolesława Leśmiana pojawia się po mianowaniu go na członka nowo powołanej przez Prezydenta RP Polskiej Akademii Literatury (1933).

W tym czasie okazało się, że pracownik kancelarii notarialnej defraudował sumy pobierane na poczet opłat skarbowych. Pomoc przyjaciół sprawiła, że Poecie udało się uniknąć formalnego oskarżenia i ewentualnej odpowiedzialności karnej, jednakże był zmuszony do spłaty zadłużenia, opiewającego na znaczną kwotę. Spłaty ciążyły nad całym ostatnim okresem życia Poety, spędzonym w Warszawie, gdzie zmarł w roku 1937.

Twórczość Leśmiana, klasyfikowana jako odmiana symbolizmu, ma charakter oryginalny i odrębny w porównaniu do równolegle rozwijających się nurtów polskiej poezji. Elementy baśniowe i fantastyczne zaczerpnięte z folkloru i poezji ludowej oraz zmysłowy konkret stają się tworzywem refleksji metafizycznej i egzystencjalnej. Człowiek jest tworem ułomnym, rozpiętym między naturą a kulturą. Pojednanie z naturą daje m.in. akt poetycki (mit poety jako „człowieka pierwotnego”). Słynna jest inwencja słowotwórcza Leśmiana i jego kreacyjne opisy przyrody. Odnowił również polską lirykę osobistą m.in. erotyk.

Bolesław Leśmian (Lesman) w DZIALE HISTORIA-KULTURA PAI

POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.