
„Za wolność naszą i waszą” to nie tylko historyczny dewizowy motyw wyryty na sztandarach, ale przede wszystkim żywa pamięć, międzypokoleniowa sztafeta i niegasnące zobowiązanie. 2 listopada 2026 roku, w Dzień Zaduszny, na Polskim Cmentarzu Wojennym w Loreto oraz w tamtejszym historycznym Sanktuarium Świętego Domku odbyły się uroczyste obchody związane z 80. rocznicą poświęcenia nekropolii. W miejscu tym na zawsze spoczęli bohaterowie 2. Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Władysława Andersa, którzy oddali życie w walce o wyzwolenie ziemi włoskiej z rąk hitlerowskiego okupanta.
Polski Cmentarz Wojenny w Loreto, usytuowany malowniczo u stóp słynnej Bazyliki Loterańskiej na wzgórzu z widokiem na panoramę Adriatyku, stanowi jedną z czterech polskich nekropolii wojennych na ziemi włoskiej — obok Monte Cassino, Casamassimy i Bolonii. Spoczywa na nim 1112 żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, którzy polegli podczas zaciętych walk w regionie Marche, w tym w trakcie operacji wyzwalania Loreto, strategicznego portu w Ankonie oraz przełamywania niemieckich umocnień na Linii Gotów w 1944 roku. Cmentarz ten uroczyście poświęcono w 1946 roku, a dziś, po ośmiu dekadach, nadal bije tam serce polskiej pamięci narodowej.
Tegoroczne rocznicowe obchody rozpoczęły się uroczystą Mszą Świętą odprawioną w historycznym Sanktuarium Świętego Domku (Santuario della Santa Casa) w Loreto. Nabożeństwu przewodniczył o. Marek Kordecki CSsR, który w poruszających słowach zwrócił się do zgromadzonych na modlitwie przedstawicieli Polonii, dyplomacji oraz włoskich mieszkańców regionu.
W głębokiej homilii kaznodzieja przywołał starotestamentowe słowa z Księgi Hioba: „Lecz ja wiem: Wybawca mój żyje” (Hi 19,25). Ojciec Kordecki przypomniał, że w perspektywie chrześcijańskiej oraz w duchowym wymiarze ludzkiej historii, ostatnie słowo nigdy nie należy do ziemskich dyktatorów, przemocy, wojennego okrucieństwa ani śmierci. Ostateczny głos należy do Boga, który jest źródłem wszelkiej sprawiedliwości, miłości oraz nadziei zmartwychwstania.
Podczas uroczystości na cmentarzu wojennym zgromadziła się wielopokoleniowa reprezentacja środowisk polskich i włoskich. Obecność licznych delegacji była świadectwem, że ofiara złożona przez polskich żołnierzy 80 lat temu zbudowała trwały fundament przyjaźni polsko-włoskiej.
W obchodach uczestniczyli m.in.:
Wzruszającym akcentem uroczystości było przywołanie testamentu pamięci, jaki pozostawił śp. prof. kpt. Wojciech Narębski — legendarne „Małe Wojtek”, żołnierz 2. Korpusu Polskiego i przyjaciel słynnego niedźwiedzia Wojtka. Kapitan Narębski przez całe powojenne życie powtarzał młodej Polonii i rodakom w kraju niezłomny apel: „Musicie, musicie, musicie pamiętać!”.
Osiemdziesiąt lat po poświęczeniu metropolitalnej nekropolii w Loreto słowa te pozostają drogowskazem. Wspólne zapalenie zniczy, złożenie wieńców pod pomnikiem i cicha modlitwa nad grobami 1112 bohaterów pokazują, że pamięć o 2. Korpusie Polskim nie jest tylko zbiorem historycznych dat, lecz żywym zobowiązaniem do budowania przyszłości opartej na wolności, szacunku i prawdzie.
Cześć i chwała Bohaterom! Wieczna pamięć Poległym za naszą i waszą wolność!
POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.
NA PODSTAWIE: Polovers
TŁUMACZENIE DŁUŻSZYCH TEKSTÓW MOŻE CHWILĘ POTRWAĆ...
NAPISZ DO REDAKCJI
Wyjątkiem jest uzyskanie indywidualnej zgody redakcji, wówczas zgodnie z prawem autorskim należy podać źródło:
Polonijna Agencja Informacyjna, autora – jeżeli jest wymieniony i pełny adres internetowy artykułu
wraz z aktywnym linkiem do strony z artykułem oraz informacje o licencji.