WIADOMOŚCI
Polonijna Agencja Informacyjna

Rok 2026 przynosi wyjątkowy jubileusz w historii Polonii nowozelandzkiej – 150. rocznicę przybycia do portu w Wellington żaglowca „Fritz Reuter”. Na jego pokładzie dopłynęła największa i najbardziej znacząca grupa polskich osadników z XIX wieku. Ta okrągła rocznica stała się bezpośrednią przyczyną pierwszej oficjalnej wizyty dyplomatycznej ambasadora RP w Nowej Zelandii, Patryka Błaszczaka, w miejscowości Inglewood położonej w malowniczym regionie Taranaki.

Uroczystość ta została wpisana w program Taranaki Heritage Month 2026 – regionalnego święta kultury i historii organizowanego przez Heritage Taranaki. Był to doskonały moment, aby połączyć rocznicowe wspomnienia z promocją nowości wydawniczych poświęconych wkładowi Polaków w rozwój tej części świata.

OD ARCHIWÓW DO HISTORII: PREMIERA „UNTANGLING POLISH THREADS”

Głównym punktem programu w sali przy kościele św. Andrzeja (St Andrew's Church) była oficjalna premiera najnowszej książki Barbary Scrivens:

„Untangling Polish Threads. A History of the Polish Immigrants Who Helped Build Early New Zealand” („Rozplątując polskie wątki. Historia polskich imigrantów, którzy pomagali budować dawną Nową Zelandię”).

W swoim oficjalnym przemówieniu ambasador Patryk Błaszczak przypomniał, jak niezwykłą drogę przeszli polscy osadnicy – od skromnych przybyszy szukających schronienia i szansy na nowe życie, po cenionych i zasłużonych obywateli dystryktu Inglewood oraz sąsiednich terenów. Dyplomata zaznaczył również, że pamięć o XIX-wiecznych pionierach nie jest wyłącznie domeną przeszłości, ale tworzy dziś niezwykle solidny fundament pod budowanie bliskich, żywych i dynamicznych relacji kulturalnych oraz dyplomatycznych między współczesną Polską a Nową Zelandią.

Ambasador złożył także imienne podziękowania osobom, które przez dekady poświęcały swój czas na ratowanie lokalnej pamięci historycznej. Na wyróżnienie zasłużyli badacze i pasjonaci: Ray Watembach, Paul Klemick, s. Martha Szymańska, dawni członkowie Polskiego Towarzystwa Genealogicznego w Nowej Zelandii oraz sama autorka, Barbara Scrivens. To właśnie dzięki ich uporowi, skrupulatnym poszukiwaniom archiwalnym i determinacji bezcenne świadectwa przodków zyskały formę przemyślanej, bogato udokumentowanej i pięknie wydanej publikacji.

TRUDY PIONIERÓW W AOTEAROA

Podczas spotkania z czytelnikami Barbara Scrivens przybliżyła skomplikowany proces powstawania książki, dzieląc się przejmującymi historiami konkretnych rodzin. Polscy imigranci – pochodzący w dużej mierze z Pomorza, Kociewia i Kaszub – musieli zmierzyć się z nieprawdopodobnymi wyzwaniami w obcym kraju, do którego docierali po wielomiesięcznym rejsie przez ocean.

Jak podkreślała autorka w trakcie prezentacji, nasi rodacy wykazali się niezwykłą etyką pracy oraz głębokim szacunkiem do ziemi, którą im przydzielono:

„Większość Polaków potrafiła wycisnąć z ziemi to, co najlepsze – i tak też zrobili. Łączyła ich nieustępliwość i determinacja, które pozwoliły im przetrwać początkowe trudności: życie w prostych chatach w nowo powstających osadach ze znikomą infrastrukturą lub całkowitym jej brakiem, urzędowy język, którego dorośli z trudem się uczyli, a także pory roku i krajobraz całkowicie odmienne od tego, co znali z Europy. Ich potomkowie w większości pozostali w Nowej Zelandii [Aotearoa – w języku rdzennych mieszkańców Maorysów: „Kraj Długiej Białej Chmury” – przyp. red.] i wtopili się w anglojęzyczne społeczeństwo”
— [Barbara Scrivens, „Untangling Polish Threads”, s. 16]

PAMIĘĆ ZAPISANA W KAMIENIU I NA CMENTARZACH

Oficjalna część wizyty miała swoją kontynuację w miejscach pamięci rozsianych po Inglewood. Ambasador Patryk Błaszczak złożył kwiaty pod pomnikiem poświęconym polskim osadnikom przy Fritz Reuter Place. Znajdująca się tam tablica jest wyrazem wdzięczności i uznania ze strony władz lokalnych oraz mieszkańców regionu Taranaki dla wkładu Polaków w karczowanie lasów, budowę dróg, rozwój rolnictwa i budowanie lokalnej społeczności.

Zwieńczeniem obchodów były odwiedziny na cmentarzu miejskim w Inglewood. To miejsce szczególne na mapie nowozelandzkiej Polonii – to właśnie tam znajduje się największa w całym kraju liczba zachowanych grobów polskich imigrantów pierwszego pokolenia. Cicha modlitwa i zapalenie symbolicznych zniczy na ich mogiłach stanowiły poruszający akcent kończący wizytę, przypominający o ciągłości pamięci i tożsamości, która trwa mimo upływu 150 lat i tysięcy kilometrów odległości od Ojczyzny.

POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.
NA PODSTAWIE: Fot.: Ambasada RP w Wellington